Subskrypcja

Wpisz swój adres e-mail, aby otrzymywać informacje z naszego serwisu.

 
Lipiec - Grafika "Napoleon w bitwie pod Esslingen obejmuje śmiertelnie rannego Marszałka Lannes Księcia Montebello, 22 maj 1809", Fryderyk Randel (1840r.)

Foto

Autor: Fryderyk Randel
Miejsce i czas powstania: Berlin, 1840
Wymiary: wysokość - 24 cm, szerokość – 29,7 cm
Materiał i technika: staloryt
Sygnatura:  Stahlstich von F. Randel, Berlin 1840 [Staloryt F. Randel, Berlin 1840]






Grafika, przedstawiająca jedną ze scen epoki napoleońskiej, stanowi część większej kolekcji sztychów pozyskanych ze zbiorów przedwojennego muzeum. Autorem prezentowanej ryciny jest pochodzący z Niemiec Fryderyk Randel (1808-1886). Artysta, specjalizujący się w malarstwie koni i portretowym, nauki pobierał u Franza Krügera (1797-1857), słynnego profesora Berlińskiej Akademii Sztuk Pięknych, zwanego ze względu na swoje malarskie upodobania - „Pferde-Krüger” [niem. Pferde - koń]. Randel, obok pasteli i obrazów olejnych podziwianych obecnie w berlińskich muzeach, tworzył również staloryty. 
Technikę stalorytu wynaleźli Amerykanie, Jacob Perkins oraz Gideon Fairman, z myślą o wielonakładowym druku banknotów. Angielski sztycharz Charles Heath wykorzystał tę technikę do druku ilustracji i opatentował w 1820 r. Najbardziej upowszechniona była we Francji i Anglii, gdzie drukowano za jej pomocą portrety, magazyny modowe, albumy z krajobrazami i weduty miast. Grafikę wykonuje się tnąc rylcami miedziorytniczymi w odhartowanej stalowej płycie. Po opracowaniu negatywu, płytę ponownie się hartuje. Praca wymaga od rytownika dużej precyzji, ponieważ ze względu na twardość materiału, retusze i poprawki są prawie niemożliwe. Trwałość materiału jakim jest stal, zapewnia możliwości wielokrotnego i doskonałego druku niezależnie od ilości wykonywanych odbitek. Precyzja i jakość tej techniki pozwala dokładnie odtworzyć nawet najbardziej rozbudowane, wielopostaciowe kompozycje. Dlatego też staloryt był najpopularniejszą techniką do wykonywania wielkoformatowych grafik reprodukcyjnych znanych dzieł największych mistrzów malarstwa. Współcześnie używany jest do wykonania elementów zabezpieczających banknoty. 


W zbiorach nyskiego muzeum znajduje się kilka stalorytów autorstwa Fryderyka Randela. Prezentowana rycina ukazuje wydarzenie z czasów wojen napoleońskich, a dokładnie tragiczny moment bitwy pod Essling, w której śmiertelnie raniony został jeden z generałów Wielkiej Armii Francuskiej. Był nim marszałek Jean Lannes książę Montebello, ukochany przyjaciel Napoleona Bonaparte. Spoglądając na dzieło jesteśmy świadkami dramatycznej sceny, kiedy to zatroskany Cesarz Francuzów obejmuje znoszonego z pola walki Lannes’a i trzymając dłoń wiernego kompana, okazuje mu wsparcie w tej bolesnej chwili. Uwagę przykuwa leżący na ziemi bikorn – kapelusz Napoleona.
Wokół gromadzą się żołnierze - towarzysze z pola walki, poruszeni cierpieniem marszałka i świadomi, że jest to ostatnie pożegnanie. Wśród nich znajdują się dowódcy Wielkiej Armii i kawaleria - podkomendni Lannes’a. Po lewej stronie możemy dostrzec rannych mężczyzn opatrywanych przez kobiety. W oddali widać unoszący się dym, świadczący o trwających wciąż walkach. Możliwe, że jest to moment, w którym umierający Lannes zwrócił się do czuwającego przy nim Napoleona słynnymi słowami: „Za kilka godzin, Sire, utracisz człowieka, który bardzo Cię kochał”.
Kim był ów człowiek? Jean Lannes urodził się w 1769 r. w Lectoure (Gaskonia) jako syn rolnika. W 1792 r. wstąpił na ochotnika do armii republikańskiej. Dzięki świetnej sprawności fizycznej i nienagannej służbie, bardzo szybko osiągał kolejne szczeble kariery wojskowej. Po słynnej kampanii we Włoszech 1796 roku, Napoleon promował go na generała. Lannes we wszystkich bitwach odznaczał się wielkim męstwem. Znany był także z niewybrednego słownictwa, którego nie krępował się używać w obecności przyszłego Cesarza Francuzów. Ten wybaczał mu wszystko, nawet wygrażanie swojej osobie. 
Po tym jak Lannes uratował Napoleona przed Austriakami w bitwie pod Arcole, stał się jednym z jego najbardziej zaufanych ludzi, tak bardzo, że Konsul postanowił wykorzystać charyzmę Gaskończyka w celach dyplomatycznych. Metodę dyplomacji miał dość specyficzną: „polegała na stukaniu obcasami i końcem olbrzymiej szabli o posadzki pałaców, co czyniło wszystkich książąt europejskich (…) nader podatnymi na żądania Paryża.” Po powołaniu cesarstwa, Lannes został marszałkiem Francji (1804). Zwycięsko poprowadzona kampania w Hiszpanii i zdobycie nieugiętej Saragossy (1809) uczyniło z niego Księcia Montebello. 
Mimo zaszczytów, stosunek marszałka do swych żołnierzy nie zmieniał się. Nadal czuł się jednym z nich, pokrzepiał w ciężkich chwilach, walczył ramię w ramię, odnosząc liczne i ciężkie rany. Odwzajemniali mu się za to oddaniem i szacunkiem. Marszałek stał u szczytu chwały, kiedy cesarz po raz kolejny powierzył mu dowództwo nad przednią strażą w wojnie z Austriakami w 1809 r. W dniach 21-22 maja doszło do zaciętych walk obu armii w okolicy miejscowości Aspern – Essling (dziś dzielnice Wiednia). W czasie, gdy marszałek rozbijał austriackie centrum, na tyłach armii francuskiej doszło do decydującego zdarzenia. Runął most łączący oba brzegi Dunaju. Nastąpiło to w chwili, kiedy do przeprawy przygotowywały się kolejne oddziały i konwój z zaopatrzeniem. Pozbawieni amunicji i wsparcia, Francuzi byli zmuszeni do odwrotu. Nastąpił najbardziej tragiczny moment bitwy. Dywizje Lannes’a musiały wycofywać się, powoli i w zwartych kolumnach, na otwartej przestrzeni pod nieprzerwanym ogniem austriackiej artylerii. Kawaleria francuska została praktycznie zdziesiątkowana. Jeden z pocisków ranił marszałka. Pomimo szybkiej interwencji lekarza i amputacji obu nóg, wdała się gangrena. Marszałek Lannes umarł kilka dni później. Napoleon stracił jednego z najzdolniejszych dowódców i oddanego przyjaciela. 
Wraz z przegraną pod Essling, upadł również mit niezwyciężonego „boga wojny”. Po raz pierwszy od momentu przejęcia władzy, Napoleon został pokonany.

U dołu grafiki widnieje napis: Napoleon in der Schlacht bei Esslingen, umarmt den tődlich verwundeten Marschall Lannes Herzog von Montebello den 22 May 1809, [Napoleon w bitwie pod Esslingen obejmuje śmiertelnie rannego marszałka Lannes księcia Montebello, 22 maj 1809. 
Pod ryciną z prawej strony sygn. Stahlstich von F. Randel, Berlin 1840 [Staloryt F. Randel, Berlin 1840]. Z lewej strony pod grafiką napis: Beilage zum Volkskalender von Trowitzsch&Sohn in Berlin u. Frankfurt [Dodatek do kalendarza wydawanego przez Trowitzsch&Syn w Berlinie i Frankfurcie)

Omawiana grafika będzie eksponowana na wystawie czasowej "Napoleon – pół żartem, pół serio" czynnej dniach 28.07-20.09. 2017. więcej>>


oprac. Ewelina Kucia


  
 


LITERATURA

Krejča A., Techniki sztuk graficznych, Podręcznik metod warsztatowych i historii grafiki artystycznej, Warszawa 1984.
Łysiak W., Cesarski poker, Kraków 1991.
Werner J., Podstawy technologii malarstwa i grafiki, Warszawa -Kraków 1981.
http://masznicz-aspern-essling-1809.blog.onet.pl/ [dostęp 09.06.2017]
http://arsenal.org.pl/essling-aspern-wyspa-lobau  [dostęp 12.06.2017]



 

Aktualności

Już od 1 września honorujemy Kartę Dużej Rodziny
 

Zapraszamy do Kamieńca

Polecamy portal VisitOpolskie.pl
 

 
Podstrony:  1  2  3  4  5  6  7 
 

 


48-300 Nysa
ul. Biskupa Jarosława 11

tel. 77 435 50 10, 77 433 20 83
e-mail: info@muzeum.nysa.pl




Witryna wykorzystuje ciasteczka (ang. cookies) w celach sesyjnych oraz statystycznych.
Więcej informacji w polityce prywatności.
 Realizacja: new4mat.com Sp. z o.o.
ADMINISTRACJA